Nhà máy Thủy điện Tuyên Quang.
Theo Kế hoạch, phạm vi thực hiện được triển khai trên toàn bộ địa bàn tỉnh, theo các lưu vực và tiểu lưu vực sông thuộc tỉnh Tuyên Quang, trong thời gian từ tháng 01 đến tháng 6 năm 2026. Các sở, ban, ngành, UBND xã, phường và các đơn vị liên quan có trách nhiệm chủ động xây dựng phương án, tổ chức thực hiện nhiệm vụ theo chức năng, thẩm quyền được giao; phối hợp tham mưu điều hòa, phân phối nguồn nước phù hợp với thực trạng và nhu cầu khai thác, sử dụng, ưu tiên cấp nước sinh hoạt và sản xuất.
Kế hoạch xác định rõ, trong thời gian qua, tình hình mưa, dòng chảy và lượng nước tích trữ tại các hồ chứa trên địa bàn tỉnh nhìn chung ở mức thuận lợi. Tổng lượng mưa năm 2025 tại nhiều khu vực cao hơn trung bình nhiều năm, góp phần cải thiện khả năng tích nước cho mùa khô 2025 - 2026. Đến ngày 30/11/2025, toàn tỉnh có 39 hồ chứa dung tích trên 1 triệu m³, trong đó các hồ thủy lợi và thủy điện cơ bản tích trữ đủ nước theo thiết kế. Đặc biệt, hồ Thủy điện Tuyên Quang đã tích nước đạt khoảng 99,7% dung tích toàn bộ, sẵn sàng phục vụ phát điện và điều tiết chống hạn cho hạ du.
Về cấp nước sinh hoạt, toàn tỉnh hiện có 20 công trình cấp nước đô thị với tổng công suất thiết kế hơn 36.600 m³/ngày đêm, cùng nhiều trạm cấp nước khu vực nông thôn. Tuy nhiên, trong mùa khô, một số khu vực vùng cao, vùng xa vẫn tiềm ẩn nguy cơ thiếu nước cục bộ, với tổng lượng thiếu hụt ước khoảng 4.410 m³/ngày đêm, tập trung tại các xã như Bắc Mê, Thông Nguyên, Pà Vầy Sủ, Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn, Mèo Vạc. Ở khu vực nông thôn, nhiều công trình cấp nước quy mô nhỏ, công nghệ xử lý đơn giản, thiếu kinh phí duy tu, bảo dưỡng, nên hiệu quả khai thác còn hạn chế. Đây là những địa bàn trọng điểm cần theo dõi, điều hòa và bổ sung nguồn nước trong mùa khô năm 2026.
Đối với sản xuất nông nghiệp, toàn tỉnh hiện có hơn 6.700 công trình thủy lợi, bảo đảm tưới cho trên 75.000 ha cây trồng. Mặc dù phần lớn các công trình đáp ứng yêu cầu sản xuất, song trong điều kiện nắng nóng kéo dài và lưu lượng nước suy giảm, khoảng 11 công trình tại các xã Trường Sinh, Bằng Hành, Tân Trịnh, Tiên Yên, Vị Xuyên có nguy cơ thiếu nước từ 20% đến 50% so với thiết kế. Kế hoạch yêu cầu các đơn vị quản lý khai thác công trình thủy lợi chủ động xây dựng phương án vận hành, điều tiết hợp lý, ưu tiên cấp nước cho các vùng sản xuất trọng điểm.
Theo dự báo khí tượng thủy văn, trong giai đoạn từ tháng 01 đến tháng 6 năm 2026, hiện tượng ENSO có xu hướng chuyển dần sang trạng thái trung tính, nhiệt độ trung bình từ tháng 4 đến tháng 6 có thể cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 1°C, nắng nóng có khả năng xuất hiện trên diện rộng. Tổng lượng mưa cơ bản xấp xỉ trung bình nhiều năm, song dòng chảy trong các tháng cao điểm mùa khô có thể thiếu hụt từ 10% đến 25%. Điều này làm gia tăng nhu cầu sử dụng nước cho sinh hoạt, sản xuất và tiềm ẩn nguy cơ thiếu nước cục bộ tại một số khu vực trên địa bàn.
Trên cơ sở đánh giá hiện trạng và dự báo nguồn nước, Kế hoạch đề ra các mục tiêu cụ thể: bảo đảm cung cấp đủ nước sinh hoạt cho Nhân dân trong mọi tình huống; duy trì ổn định sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ; vận hành an toàn, hiệu quả các hồ chứa thủy lợi, thủy điện; sử dụng nước tiết kiệm, hợp lý, hạn chế thất thoát, lãng phí; nâng cao năng lực dự báo, giám sát và ứng phó với tình trạng thiếu nước, hạn hán.
Để thực hiện các mục tiêu trên, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung xây dựng kế hoạch khai thác, sử dụng nước theo từng tháng, từng khu vực, từng công trình; tăng cường phối hợp giữa các đơn vị quản lý hồ chứa, công trình thủy lợi, thủy điện và các đơn vị cấp nước sinh hoạt; tổ chức kiểm tra, rà soát, sửa chữa, nâng cấp các công trình xuống cấp; chủ động phương án cấp nước dự phòng, điều tiết, bổ sung nguồn nước khi xảy ra thiếu hụt. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hành tiết kiệm nước, bảo vệ nguồn nước, hạn chế ô nhiễm và suy thoái tài nguyên nước.
Bên cạnh đó, chú trọng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên nước, tăng cường giám sát việc khai thác, sử dụng nước của các tổ chức, cá nhân; kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong dự báo, quản lý và vận hành hệ thống cấp nước, thủy lợi, thủy điện. Các địa phương có trách nhiệm thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, thủy văn, chủ động báo cáo, đề xuất giải pháp xử lý kịp thời khi phát sinh tình huống bất thường.
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
