Con đường mang tên Hạnh Phúc – dấu ấn của một kỳ tích
Khởi công ngày 10/9/1959, Con đường Hạnh Phúc (Quốc lộ 4C) có chiều dài hơn 185 km, nối từ khu vực Hà Giang qua các huyện Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn đến Mèo Vạc. Đây là công trình giao thông mang ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của vùng cao nguyên đá, được xây dựng trong điều kiện vô cùng khó khăn, khi địa hình chủ yếu là núi đá tai mèo hiểm trở, vực sâu và những vách núi dựng đứng.
Dốc Thẩm Mã nằm trên Quốc lộ 4C là một trong những điểm check-in nổi tiếng được nhiều du khách yêu thích.
Trong gần 6 năm thi công, hơn 1.200 thanh niên xung phong cùng hàng nghìn dân công, đồng bào các dân tộc thuộc nhiều địa phương đã góp sức mở đường. Hàng triệu ngày công, hàng triệu mét khối đất đá được đào đắp bằng sức người và những công cụ lao động thô sơ. Đặc biệt, 14 thanh niên xung phong đã hy sinh trong quá trình xây dựng, để lại một phần tuổi trẻ trên cung đường lịch sử. Ngày 20/3/1965, con đường chính thức được khai thông, nối liền trung tâm Hà Giang với các huyện vùng cao phía Bắc. Tên gọi Hạnh Phúc không chỉ thể hiện khát vọng về cuộc sống ấm no, tốt đẹp của đồng bào vùng cao mà còn gửi gắm ý nghĩa sâu sắc về thành quả của sự đoàn kết, đồng lòng và tinh thần vượt khó. Từ một vùng đất bị chia cắt bởi núi cao, vực sâu, con đường đã mở ra cơ hội giao thương, trao đổi hàng hóa, tiếp cận giáo dục, y tế và từng bước đưa đời sống đồng bào các dân tộc đổi thay.
Ngày nay, Quốc lộ 4C không chỉ là tuyến giao thông huyết mạch mà còn trở thành một trong những cung đường du lịch hấp dẫn nhất của miền Bắc. Mỗi năm, cung đường đón bước chân của hàng triệu triệu du khách trong nước và quốc tế đến khám phá Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn. Đặc biệt, một trong những đoạn đường ấn tượng nhất của hành trình là đèo Mã Pí Lèng – nơi được ví như một trong những kỳ quan của vùng núi phía Bắc. Những khúc cua uốn lượn men theo sườn núi, một bên là vách đá dựng đứng, một bên là vực sâu hun hút, mở ra tầm nhìn bao quát núi non trùng điệp và dòng sông Nho Quế xanh biếc phía dưới.
Từ những điểm dừng chân trên đèo, du khách có thể thu vào tầm mắt vẻ đẹp hùng vĩ của hẻm vực Tu Sản – một trong những hẻm vực sâu và có cảnh quan địa chất đặc sắc của khu vực Cao nguyên đá Đồng Văn. Sự tương phản giữa màu xanh của dòng sông, những vách núi đá xám và những tầng mây bảng lảng tạo nên bức tranh thiên nhiên đầy cuốn hút. Không chỉ dừng lại ở việc ngắm cảnh, du khách còn có thể trải nghiệm nhiều hoạt động như chụp ảnh trên các điểm ngắm cảnh, khám phá cung đường đi bộ, trải nghiệm du thuyền trên sông Nho Quế hoặc tìm hiểu đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc sinh sống dọc tuyến đường. Đặc biệt, khi đi qua Mã Pí Lèng, du khách sẽ bắt gặp Cụm tượng đài Thanh niên xung phong mở đường Hạnh Phúc – một điểm dừng chân mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc, nơi vẻ đẹp của cảnh quan thiên nhiên hòa quyện với ký ức về những năm tháng mở đường đầy gian khó.
Xã Đồng Văn tổ chức nhiều hoạt động tri ân tại Tượng đài Thanh niên xung phong nhằm giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ hôm nay về ý nghĩa "con đường Hạnh phúc".
Cụm tượng đài Thanh niên xung phong – địa chỉ đỏ giữa miền đá
Nằm tại thôn Séo Sả Lủng, xã Đồng Văn, Cụm tượng đài Thanh niên xung phong mở đường Hạnh Phúc được xây dựng nhằm ghi nhận, tri ân những đóng góp, hy sinh to lớn của lực lượng thanh niên xung phong và nhân dân các địa phương trong hành trình khai phá, mở đường trên cao nguyên đá. Công trình được xây dựng bằng đá tự nhiên, với nhóm tượng chính cao 12m, tổng chiều cao cả bệ là 16m, khắc họa hình ảnh 5 nhân vật đại diện cho lực lượng thanh niên xung phong của 8 tỉnh tham gia mở đường. Những dáng người khỏe khoắn, tư thế hướng về phía trước giữa không gian núi non hùng vĩ như tái hiện tinh thần quả cảm, ý chí quyết tâm của thế hệ trẻ năm xưa.
Điểm tham quan còn có nhà trưng bày mang tên “Ký ức con đường Hạnh Phúc”, bia ghi danh 14 liệt sĩ thanh niên xung phong, Miếu Sơn Thần cùng các hạng mục phục vụ khách tham quan. Qua những tư liệu, hình ảnh và hiện vật được giới thiệu, du khách có dịp tìm hiểu rõ hơn về quá trình thi công, những gian khó và sự hy sinh của các lực lượng tham gia xây dựng tuyến đường lịch sử. Đặc biệt, tấm bia ghi danh 14 liệt sĩ là nơi để mỗi người dừng chân, thành kính tưởng nhớ những người đã mãi mãi nằm lại nơi miền đá trong hành trình mở lối cho quê hương. Những con người ấy có thể đã không kịp chứng kiến ngày con đường hoàn thành, nhưng công sức và sự hy sinh của họ đã góp phần làm nên một công trình có ý nghĩa đối với sự phát triển của cả vùng đất.
Với tổng diện tích khai thác hơn 30 ha, cụm tượng đài được đầu tư với tổng kinh phí khoảng 37 tỷ đồng từ ngân sách và nguồn xã hội hóa. Tháng 8/2026, UBND tỉnh Tuyên Quang đã ban hành quyết định công nhận Cụm tượng đài Thanh niên xung phong mở đường Hạnh Phúc là điểm du lịch. Đây là dấu mốc quan trọng, tạo thêm cơ sở để bảo tồn, phát huy giá trị di tích, đồng thời hình thành sản phẩm du lịch lịch sử, văn hóa đặc sắc của địa phương. Không gian nơi đây còn có tuyến đi bộ dài khoảng 1,5 km hướng tới khu vực “mỏm đá tử thần”, mang đến cho du khách cơ hội vừa khám phá cảnh quan núi đá, vừa cảm nhận rõ hơn địa hình hiểm trở mà những người mở đường năm xưa đã phải đối mặt. Từ khu vực tượng đài, phóng tầm mắt ra xa là những dãy núi đá nối tiếp nhau, những cung đường uốn lượn quanh sườn núi và không gian bao la của Cao nguyên đá Đồng Văn.
Mỗi bước chân tại khu tưởng niệm không chỉ là một trải nghiệm tham quan mà còn là dịp để tìm hiểu lịch sử, bồi đắp lòng biết ơn đối với thế hệ cha anh. Giữa không gian núi rừng lộng gió, hình ảnh cụm tượng đài sừng sững như một lời nhắc nhớ về tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám hy sinh vì lợi ích chung của những người đã góp sức làm nên Con đường Hạnh Phúc.
Du khách nước ngoài thích thú khi tham gia trải nghiệm bằng xe máy trên cung "đường Hạnh phúc".
Đi trên Con đường Hạnh Phúc hôm nay – cảm nhận sự đổi thay của miền cực Bắc
Hơn sáu thập kỷ đã trôi qua kể từ ngày con đường được khai thông, diện mạo vùng cao nguyên đá đã có nhiều đổi thay. Tuyến đường năm xưa nay được nâng cấp, kết nối các địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, phát triển kinh tế và mở rộng các hoạt động du lịch. Theo hành trình Con đường Hạnh Phúc, du khách có thể kết hợp khám phá nhiều điểm đến nổi tiếng như Cổng trời Quản Bạ, núi đôi Cô Tiên, rừng thông Yên Minh, phố cổ Đồng Văn, Cột cờ quốc gia Lũng Cú, đèo Mã Pí Lèng và dòng sông Nho Quế. Mỗi địa danh mang một vẻ đẹp riêng, từ những thung lũng xanh, những bản làng bình yên đến những dãy núi đá tai mèo kỳ vĩ, tạo nên sức hấp dẫn đặc trưng của vùng đất địa đầu Tổ quốc.
Bên cạnh cảnh sắc thiên nhiên, hành trình còn đưa du khách đến gần hơn với đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc Mông, Tày, Dao, Lô Lô... qua những phiên chợ vùng cao, kiến trúc nhà trình tường, trang phục truyền thống, ẩm thực địa phương và các lễ hội mang đậm bản sắc. Con đường Hạnh Phúc vì thế không đơn thuần là một tuyến giao thông hay một sản phẩm du lịch. Đó còn là chứng tích lịch sử, là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, ý chí chinh phục khó khăn và khát vọng vươn lên của con người nơi cực Bắc Tổ quốc.
Đến với Con đường Hạnh Phúc hôm nay, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ vĩ của Cao nguyên đá Đồng Văn mà còn được lắng nghe câu chuyện về những người đã mở đường, hiểu hơn giá trị của sự hy sinh và trân trọng những thành quả mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp. Để rồi, khi rời miền đá, điều đọng lại không chỉ là những bức ảnh đẹp mà còn là niềm tự hào, sự xúc động trước một công trình mang tên Hạnh Phúc – con đường được làm nên từ ý chí, mồ hôi và cả máu xương của biết bao thế hệ.
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
