Nhờ đội ngũ cộng tác viên dân số làm tốt công tác tuyên truyền, vận động người dân luôn tham gia đầy đủ các buổi hướng dẫn chăm sóc sức khỏe của Trạm Y tế xã Du Già.
Vượt qua khó khăn bằng sự tận tâm
Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song đội ngũ cộng tác viên dân số ở cơ sở vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Theo chị Hầu Thị Sinh, nhân viên y tế kiêm cộng tác viên dân số thôn Phố Là B chia sẻ: Ở vùng cao, các hộ sống rải rác địa bàn phụ trách rộng hơn, số hộ dân quản lý nhiều hơn, trong khi nhiều gia đình ở xa trung tâm thôn nên việc đi lại rất vất vả, nhiều trường hợp chúng tôi phải đến tuyên truyền, vận động nhiều lần nhưng với mức phụ cấp trước đây còn thấp, chưa thực sự tương xứng với khối lượng công việc và điều kiện thực tế hiện nay”.
Không chỉ thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, vận động về dân số, nhiều người vừa làm công tác dân số, vừa kiêm nhiệm y tế thôn bản và tham gia các hoạt động khác tại địa phương. Dù còn nhiều khó khăn, vất vả, nhưng bằng tinh thần trách nhiệm và sự tâm huyết với cộng đồng, đội ngũ cộng tác viên dân số vẫn bền bỉ gắn bó với công việc bằng tinh thần trách nhiệm, tình yêu với cộng đồng và mong muốn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Cộng tác viên dân số và nhân viên y tế cơ sở là lực lượng nòng cốt trong công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và triển khai các chương trình dân số tại cộng đồng.
Tiếp thêm động lực từ chính sách mới
Để kịp thời ghi nhận những công lao, đóng góp to lớn và sự hi sinh thầm lặng của đội ngũ cộng tác viên dân số, UBND tỉnh Tuyên Quang đã chỉ đạo ngành chức năng kịp thời tham mưu để trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND ngày 27/5/2026 của HĐND tỉnh “Quy định mức thù lao hằng tháng đối với cộng tác viên dân số thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh”(Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND). Nghị quyết ban hành không chỉ thể hiện sự quan tâm đối với lực lượng trực tiếp làm công tác dân số ở cơ sở mà còn là giải pháp quan trọng nhằm củng cố, duy trì mạng lưới cộng tác viên dân số, tạo động lực để họ tiếp tục phát huy tốt vai trò, trách nhiệm trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân. Qua đó, góp phần bảo đảm các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về dân số và phát triển được triển khai hiệu quả, đồng bộ đến từng địa bàn dân cư.
Theo đồng chí Đỗ Thị Mỹ, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang cho biết: “Những năm qua, đội ngũ cộng tác viên dân số đã phát huy tốt vai trò là lực lượng nòng cốt tại cơ sở, trực tiếp đưa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác dân số đến với người dân. Tuy nhiên, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, phạm vi quản lý của nhiều cộng tác viên rộng hơn, số hộ dân phụ trách tăng lên, trong khi điều kiện đi lại ở nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn. Trong bối cảnh công tác dân số chuyển từ trọng tâm kế hoạch hóa gia đình sang “Dân số và phát triển”, nhiệm vụ của cộng tác viên dân số ngày càng nhiều và toàn diện hơn. Không chỉ tuyên truyền về việc sinh đủ hai con, sử dụng các biện pháp tránh thai an toàn, họ còn tham gia tư vấn về khám sức khỏe trước khi kết hôn, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, sàng lọc trước sinh, sơ sinh, chăm sóc người cao tuổi, phòng chống bạo lực gia đình; đồng thời theo dõi, cập nhật các biến động dân số tại từng địa bàn phụ trách. Qua quá trình rà soát, đánh giá thực tiễn hoạt động của đội ngũ cộng tác viên dân số trên địa bàn tỉnh, Sở Y tế nhận thấy cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp hơn để động viên, khích lệ lực lượng này tiếp tục gắn bó với cơ sở. Vì vậy, Sở đã tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết quy định mức thù lao hằng tháng đối với cộng tác viên dân số thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Đây không chỉ là sự quan tâm, ghi nhận đối với những đóng góp của đội ngũ cộng tác viên dân số mà còn góp phần củng cố, duy trì mạng lưới dân số cơ sở, bảo đảm các chương trình, mục tiêu về dân số và phát triển được triển khai hiệu quả, liên tục và bền vững”.
Nhân viên y tế thôn bản kiêm cộng tác viên dân số tổ chức truyền thông, hướng dẫn kỹ năng chăm sóc trẻ em cho phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn tỉnh.
Chính sách sát thực tiễn – tạo động lực trực tiếp lực lượng tuyến đầu
Theo Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh quy định mức thù lao hằng tháng cho cộng tác viên dân số thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang theo Quy định tại khoản 3 Điều 11 Nghị định số 168/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Đối tượng áp dụng là: Người làm cộng tác viên dân số thôn, tổ dân phố; các cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan. Cộng tác viên dân số làm việc tại các thôn có từ 350 hộ gia đình trở lên, thôn đặc biệt khó khăn, thôn thuộc xã vùng khó khăn hoặc tổ dân phố có từ 500 hộ gia đình trở lên được hưởng mức thù lao bằng 0,5 mức lương cơ sở; các địa bàn còn lại được hưởng mức 0,4 mức lương cơ sở. Kinh phí thực hiện được bảo đảm từ ngân sách địa phương bố trí trong dự toán hằng năm. Chính sách mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
Nghị quyết này ban hành đã kịp thời tháo gỡ những khó khăn, bất cập sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính; bảo đảm sự đồng bộ với quy định của Trung ương, đồng thời ghi nhận sự cống hiến, tạo thêm động lực để cộng tác viên tiếp tục gắn bó, nâng cao trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ tại địa bàn. Không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất, chính sách mới còn mang ý nghĩa tinh thần rất lớn đối với những người nhiều năm âm thầm cống hiến.
Theo ông Ma Văn Tiến, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Phố Bảng cho biết: “Sau sáp nhập, xã có 37 thôn với trên 15 nghìn nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc Mông chiếm gần 90%; hiện có 35/37 thôn bố trí nhân viên y tế thôn bản kiêm cộng tác viên dân số. Việc nâng mức thù lao theo Nghị quyết số 03 của HĐND tỉnh là nguồn động viên thiết thực, giúp đội ngũ y tế thôn bản, cộng tác viên dân số thêm yên tâm công tác, tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối giữa ngành Y tế với người dân”.
Là người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tại cơ sở, anh Tẩn Văn Dương, cộng tác viên dân số thôn Lũng Dầm, xã Du Già và Vừ Mí Nhìa, Nhân viên y tế kiêm cộng tác viên dân số thôn Xóm Mới, xã Phố Bảng bày tỏ niềm vui khi Nghị quyết mới được ban hành. Các anh cho biết, mức hỗ trợ tăng nên không chỉ góp phần giảm bớt khó khăn trong cuộc sống mà còn là sự động viên, ghi nhận đối với những người làm công tác dân số ở cơ sở, từ đó tạo thêm động lực để tiếp tục bám địa bàn, tuyên truyền, vận động người dân thực hiện tốt các chủ trương, chính sách về dân số và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Niềm vui ấy cũng là tâm tư chung của hàng nghìn cộng tác viên dân số trên địa bàn tỉnh. Bởi hơn ai hết, họ hiểu rằng phía sau những con số thống kê về tỷ lệ sinh, tỷ lệ sàng lọc hay chất lượng dân số là biết bao ngày tháng kiên trì vận động, thuyết phục người dân thay đổi thói quen, xóa bỏ những quan niệm hủ tục, lạc hậu vốn “ăn sâu, bám dễ” vào đời sống của một bộ phận người dân vùng sâu, vùng xa.
Đầu tư cho cộng tác viên – đầu tư cho tương lai dân số tỉnh nhà
Theo đồng chí Đỗ Thị Mỹ, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang cho biết thêm: Trong thời gian tới, cùng với việc triển khai hiệu quả Nghị quyết số 03/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh, ngành Y tế tỉnh Tuyên Quang sẽ tiếp tục kiện toàn đội ngũ cộng tác viên dân số, tăng cường tập huấn nâng cao năng lực chuyên môn, đổi mới phương thức truyền thông, phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, người có uy tín trong cộng đồng để thực hiện hiệu quả các mục tiêu về dân số và phát triển.
Qua đó có thể khẳng định: Dân số không đơn thuần là câu chuyện về số lượng con người mà là vấn đề liên quan trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng cuộc sống và sự phát triển bền vững của mỗi địa phương. Vì vậy, việc quan tâm xây dựng, củng cố và có chế độ chính sách phù hợp đối với đội ngũ cộng tác viên dân số chính là giải pháp quan trọng để giữ vững mạng lưới dân số từ cơ sở, lực lượng gần dân nhất, hiểu dân nhất.
Tin tưởng rằng với chính sách mới sát thực tiễn, kịp thời của tỉnh Tuyên Quang hôm nay sẽ tiếp thêm niềm tin, động lực để những cộng tác viên dân số tiếp tục phát huy vai trò là những “cánh tay nối dài”, đưa các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước và nghị quyết của tỉnh đến với từng hộ gia đình, từng người dân góp phần xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, một nguồn nhân lực chất lượng và một tỉnh Tuyên Quang phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Kỳ I: Những “cánh tay nối dài” bền bỉ ở cơ sở
Biên tập viên Cổng TTĐT tỉnh
